ارتودنسی چیست؟
ارتودنسی یک شاخه تخصصی از مراقبت دهان و دندان میباشد که بر تشخیص، پیشگیری و درمان بینظمیهای دندانی و فکی تمرکز دارد. درمان ارتودنسی، بینظمی دندان را تصحیح کرده، فکین و لبها را در محل مناسب خود قرار میدهد و مانع از مشکلات سلامتی نظیر پوسیدگی دندان، بیماری لثه و تخریب استخوان میشود و همچنین میتواند از مشکلات هضمی و گوارشی جلوگیری نماید. درمان ارتودنسی در کودکان و نوجوانان به دلیل نرمتر بودن استخوان فک کوتاهتر از بالغین است، استخوان فک در کودکان هنوز میتواند توسط سیمهای ارتودنسی همزمان با ادامه رشد کودک تغییر شکل یابد. مشکلات ارتودنسی کودکان، که اکثرا به عنوان مال اکلوژن نامیده میشوند، شامل بایت نامناسب (bad bite) میشود که به نوبه خود شامل مشکلات مادرزادی دندانها، دندانهای اضافی و فکین با موقعیت نامناسب همراه با دندانهای نامرتب میگردد. اکثر این مشکلات ارثی بوده ولی برخی از آنها میتواند نتیجه یک حادثه، مکیدن انگشت یا از دست دادن دندانهای شیری دیرتر از حالت نرمال آن باشد.
ارتودنسی
آیا میدانید برای درمان ارتودنسی خود یا فرزندتان چطور متخصص ارتودنسی مناسب را انتخاب کنید؟ در اینجا ما به چند مورد از مواردی که باید در انتخاب متخصص ارتودنسی مناسب، مورد توجه قرار دهید اشاره خواهیم کرد و سعی میکنیم، تا در ادامه، شما را با مفاهیم اولیه و لازم برای شناخت درمان ارتودنسی، متخصص ارتودنسی، روشهای درمان ارتودنسی، ابزارهای ارتودنسی، جدیدترین تکنولوژیهای مورد استفاده در درمان ارتودنسی، هزینه درمان ارتودنسی، روشهای پرداخت هزینه ارتودنسی، ملاحظات لازم در طول درمان ارتودنسی، نکات مهم در پایان درمان ارتودنسی و بسیاری موارد دیگر آشنا کنیم.
قدم اول: زمان مناسب برای درمان ارتودنسی
درمان ارتودنسی معمولا از سن ۹ تا ۱۴ سالگی شروع میشود؛ که این بازه سنی را برای شروع درمان ارتودنسی، زمان طلایی میدانیم. درمان ارتودنسی ثابت و یا متحرک با استفاده از براکتها و یا ارتودنسی با الاینرهای شفاف اینویزالاین (ارتودنسی نامرئی)، بعد از افتادن دندانهای شیری آغاز میشود. با این حال در مورد درمان ارتودنسی، برای مشکلاتی که صرفا مربوط به دندانها است، میتوان گفت محدودیت سنی وجود ندارد.
قدم دوم: روش های درمان ارتودنسی
استفاده از الاینرهای شفاف اینویزالاین، یا ارتودنسی با استفاده از پلاک های شفاف اینویزالاین (ارتودنسی نامرئی) روشی موثر و پیشرفته در درمان ارتودنسی است که بدون استفاده از براکت های سنتی و استفاده از سیم ارتودنسی دندانها را مرتب میکند. در طول درمان ارتودنسی به روش ارتودنسی نامرئی اینویزالاین، شما امکان خارج نمودن پلاکها، از دهان را خواهید داشت، میتوانید هر آن چه دوست دارید بخورید، زیبایی شما در طول درمان ارتودنسی تحت تاثیر قرار نخواهد گرفت، هنگام فعالیتهای ورزشی از ایمنی بیشتری برخوردار خواهید بود، مانند گذشته به راحتی بهداشت دهان و دندان خود را حفظ خواهید کرد و از سلامت بیشتر لثهها برخوردار خواهید بود. دیگر روشهای درمان ارتودنسی شامل: ارتودنسی با استفاده از براکتهای فلزی، ارتودنسی با استفاده از براکتها سرامیکی همرنگ دندان، ارتودنسی دیمون، ارتودنسی لینگوال (زبانی) و ارتودنسی متحرک میباشد.
قدم سوم: تشخیص متخصص ارتودنسی
برای پیدا کردن دکتر ارتودنسی خوب برای درمان ارتودنسی خود یا فرزندتان میتوانید از منابع مختلف استفاده کنید. بدین منظور میتوانید از دوستان و بستگان خود پرس و جو کنید، همچنین میتوانید از طریق جست و جو در اینترنت و یا مجلات، به دنبال دکتر ارتودنتیست مناسب بگردید. با این حال، توجه داشته باشید که متخصص ارتودنسی، از عبارت “متخصص ارتودنسی” و نه “ارتودنسی” بر روی کارت، مهر و تابلوی خود استفاده میکند. همچنین جهت اطمینان از متخصص بودن دکتر ارتودنسی انتخابی خود، میتوانید به سایت انجمن ارتودنتیستهای ایران مراجعه کنید.
قدم چهارم: انتخاب متخصص ارتودنسی مناسب
انتخاب متخصص ارتودنسی مناسب، که شما به او اعتماد داشته باشید و با او احساس راحتی کنید از اهمیت ویژهای برخوردار است. متخصص ارتودنسی میتواند مطابق با نیاز شما یا فرزندتان بهترین شیوه درمان را طرح ریزی کند. این موضوع ممکن است به بیش از یک جلسه مشاوره نیاز داشته باشد. بهتر است قبل از اقدام برای تعیین جلسه مشاوره با متخصص ارتودنسی انتخابی خود، کمی در مورد شیوههای درمان ارتودنسی مطالعه داشته باشید و متخصصی را انتخاب کنید که تخصص کافی برای ارائه تمام روش های درمان ارتودنسی (ارتودنسی اینویزالاین یا نامرئی، ارتودنسی ثابت، ارتودنسی متحرک، ارتودنسی لینگوال، ارتودنسی دیمون و براکتهای سرامیکی) را به شما داشته باشد، تا هنگام تصمیم گیری محدودیت نداشته باشید.
قدم پنجم: هزینه درمان ارتودنسی
یکی از شاخصههای مهم در انتخاب متخصص ارتودنسی و روش درمان ارتودنسی، در نظر گرفتن هزینه درمان ارتودنسی و نحوه پرداخت آن میباشد. اکثر متخصصین ارتودنسی، برای پرداخت هزینه درمان شرایطی را در نظر میگیرند، که معمولا شامل پرداخت بخشی از هزینه درمان، در ابتدای درمان ارتودنسی، به عنوان پیش پرداخت و مابقی به صورت اقساط دورهای میباشد. توجه داشته باشید که هزینه درمان، نباید دیگر شاخصههای انتخاب متخصص ارتودنسی و روش درمان ارتودنسی را، بیش از اندازه تحت تاثیر قرار دهد. توجه داشته باشید که استفاده از شیوه مناسب درمان ارتودنسی، نزد متخصص ارتودنسی مناسب، در نتیجه درمان تاثیر قابل توجهی خواهد داشت.
قدم ششم: شروع درمان ارتودنسی
در این مرحله دکتر ارتودنتیست، در مورد طول درمان و نکات لازم برای رعایت بهداشت دهان در طول درمان، به شما اطلاعات لازم را خواهد داد. اگر شما روش درمان ارتودنسی نامرئی (ارتودنسی اینویزالاین) را انتخاب کرده باشید، تمامی مراحل درمان و نقشه دیجیتال تحلیل درمان از ابتدا تا انتها به شما نشان داده خواهد شد.
قدم هفتم: با خیالی آسوده لبخند بزنید
این اطمینان را به شما میدهیم که شما یا فرزندتان به زودی از داشتن لبخندی زیبا و دندانهای سالم و مرتب لذت خواهید برد و از اعتماد به نفس بالایی برخوردار خواهید شد. زمانی که مراحل درمان ارتودنسی شما یا فرزندتان کامل شد، از دکتر ارتودنتیست خود درباره پلاکهای نگهدارنده (ریتینر) سوال کنید. استفاده از این ابزار باعث خواهد شد تا از برگشت دندانها به وضعیت قبل از درمان جلوگیری شود.
بهترین سن درمان ارتودنسی
اکثر مردم وقتی در مورد ارتودنسی فکر میکنند معمولا تصویری از نوجوانان به ذهنشان خطور میکند. اما در حال حاضر بسیاری از بزرگسالان هم درمان ارتودنسی انجام میدهند. تا وقتی دندانها و لثه شما سالم باشد، درمان ارتودنسی میتواند برای شما موثر واقع شود. مهمترین فاکتوری که باید در نظر گرفته شود سلامت لثه و استخوانهای در برگیرنده دندانها میباشد. اگر شما لثه سالم نداشته باشید، یا لثههای شما تحلیل رفته باشد و یا تحلیل استخوان داشته باشید ارتودنسی ممکن است موثر و مفید نباشد، چون فشاری که ارتودنسی بر دندانهای شما وارد میکند میتواند موجب بروز مشکلات بیشتر گردد.
بهترین سن برای شروع درمان ارتودنسی بستگی به نوع ناهنجاری دارد؛ در مورد بیمارانی که مشکلات اسکلتی دارند، بهعنوان مثال فک بالای آنها جلوتر از موقعیت طبیعی است یا برعکس فک پایینشان عقبتر از موقعیت مناسب خود قرار گرفته، بهترین زمان برای شروع درمان ارتودنسی، سالهای قبل از بلوغ است؛ چون میتوان از رشد کودکان و نوجوانان برای درمان این ناهنجاریها استفاده کرد، بنابراین حوالی سن ۹ سالگی برای دختر خانمها و حوالی سن ۱۱ سالگی برای پسرها توصیه میشود. در مورد مشکلاتی که صرفا مربوط به دندانها میشود محدودیت سنی وجود نداشته ولی زمان طلایی برای درمان ارتودنسی حدود ۱۲سالگی است. به نظر انجمن ارتودنتیستهای ایران و آمریکا نخستین مشاوره با متخصص ارتودنسی باید در سن ۷ سالگی باشد تا درصورت نیاز به اقدامات پیشگیری فرصتی از دست نرود.
ارتودنسی بزرگسالان
ارتودنسی نوجوانان
ارتودنسی کودکان
ارتودنسی پیشگیری
روشهای درمان ارتودنسی
هنگام مراجعه به متخصص ارتودنسی، به دنبال یافتن پاسخ به پرسشهایی هستیم که در ذهنمان قرار دارند. پرسشهایی نظیر اینکه کدام درمان برای مشکل دندانهایمان یا فک و دندان فرزندمان مناسب است؟ ارتودنسی ثابت یا ارتودنسی متحرک؟ آیا احتیاج به وسایل خارج دهانی وجود دارد؟ آیا میتوانیم از درمانهایی با وسایل همرنگ دندان یا ارتودنسی نامرئی استفاده کنیم؟ آیا مشکل من یا فرزندم فقط با درمان ارتودنسی قابل حل است و یا اینکه برای حصول نتیجه مناسب باید با درمانهایی از قبیل جراحی فک و صورت یا درمانهای دیگر دندانپزشکی توام گردد؟ آیا راه حل دیگری غیر از درمان ارتودنسی برای رفع مشکل وجود دارد؟ در اینجا به تعدادی از روشهای درمانی ارتودنسی، کاربردها، مزایا و معایب آنها بصورت کلی اشارهای خواهیم داشت تا شاید پاسخی باشد به سوالهای پیش رو. هرچند باید توجه کنیم که بهترین نوع درمان ارتودنسی فقط توسط متخصص ارتودنسی و متعاقب معاینات کلینیکی و بررسی رادیوگرافیها و قالبها، مطالعه و پیشنهاد میگردد.
روش های درمان ارتودنسی شامل: ارتودنسی نامرئی، ارتودنسی با استفاده از براکت های فلزی، ارتودنسی با استفاده از براکت های سرامیکی، ارتودنسی لینگوال یا زبانی، ارتودنسی با استفاده از براکت های دیمون و ارتودنسی با استفاده از ابزارهای متحرک و خارج دهانی میباشد که در ادامه با کلیک بر روی هرکدام از عناوین زیر میتوانید اطلاعات کامل هر یک از روش های درمان ارتودنسی را مشاهده نمایید.
براکتهای دیمون ارتودنسی
براکتهای سرامیکی ارتودنسی
براکتهای فلزی ارتودنسی
ارتودنسی نامرئی اینویزالاین
ارتودنسی متحرک
براکتهای لینگوال ارتودنسی
تشخیص متخصص ارتودنسی
متخصص ارتودنسی آموزش بیشتری نسبت به دندانپزشک عمومی دیده است.
شاید شما دندانپزشک خود را دوست دارید و با او راحت هستید. شاید دندانپزشکتان به شما گفته باشد که میتواند برایتان ارتودنسی کند و هزینه کمتری نیز نسبت به متخصص ارتودنسی از شما دریافت کند. موارد زیادی یافت میشوند که افرادی که درمان ارتودنسی خود را توسط دندانپزشک عمومی انجام دادهاند و دندانپزشک به این مسئله توجه نداشته است که مورد خاص چه پیچیدگیهایی دارد و مجبور شدهاند که دوباره به ارتودنتیست مراجعه کنند و هزینه مجدد و حتی بیشتری برای تصحیح کار غلط انجام شده پرداخت کنند و درمان طولانی مدت دیگری داشته باشند. متخصص ارتودنسی در رشته خود به مدت ۳ سال بعد از گذراندن دوره عمومی دندانپزشکی آموزش بیشتری فرا گرفته است و معمولا در مطب یا کلنیک فقط درمان ارتودنسی انجام میدهد. بنابراین ضمن اینکه نسبت به دندانپزشک عمومی دارای تجارب تحصیلی بیشتری میباشد، تمرکز اصلی او بر روی درمانهای ارتودنسی است. بنابراین در اکثر موارد درمان بهتر و مطمئنتری را برای مشکلات ارتودنسی ارائه میدهد.
انتخاب یک دکتر متخصص ارتودنسی ماهر و باتجربه تصمیمی بسیار مهم است، چرا که زیبایی لبخند و سلامت کلی دهان و دندان در گرو گزینش بهترین دکتر ارتودنسی است که جز از طریق صرف زمان و جستجوی دقیق ممکن نیست. بنابراین باید پیش از اتخاذ هر گونه تصمیم در مورد این تخصص و مزایای مادام العمر آن اطلاع کافی کسب کنید. توجه داشته باشید که یک متخصص ارتودنسی، از عبارت “متخصص ارتودنسی” و نه “ارتودنسی” بر روی کارت، مهر و تابلوی خود استفاده میکند. همچنین جهت اطمینان از متخصص بودن دکتر ارتودنسی انتخابی خود، میتوانید به سایت انجمن ارتودنتیستهای ایران مراجعه کنید و یا با انجمن متخصصین ارتودنسی ایران تماس بگیرید و در مورد تخصص دکتر ارتودنسی مورد نظر خود از منشی انجمن سوال کنید.
تشخیص متخصص ارتودنسی
متخصص ارتودنسی آموزش بیشتری نسبت به دندانپزشک عمومی دیده است.
شاید شما دندانپزشک خود را دوست دارید و با او راحت هستید. شاید دندانپزشکتان به شما گفته باشد که میتواند برایتان ارتودنسی کند و هزینه کمتری نیز نسبت به متخصص ارتودنسی از شما دریافت کند. موارد زیادی یافت میشوند که افرادی که درمان ارتودنسی خود را توسط دندانپزشک عمومی انجام دادهاند و دندانپزشک به این مسئله توجه نداشته است که مورد خاص چه پیچیدگیهایی دارد و مجبور شدهاند که دوباره به ارتودنتیست مراجعه کنند و هزینه مجدد و حتی بیشتری برای تصحیح کار غلط انجام شده پرداخت کنند و درمان طولانی مدت دیگری داشته باشند. متخصص ارتودنسی در رشته خود به مدت ۳ سال بعد از گذراندن دوره عمومی دندانپزشکی آموزش بیشتری فرا گرفته است و معمولا در مطب یا کلنیک فقط درمان ارتودنسی انجام میدهد. بنابراین ضمن اینکه نسبت به دندانپزشک عمومی دارای تجارب تحصیلی بیشتری میباشد، تمرکز اصلی او بر روی درمانهای ارتودنسی است. بنابراین در اکثر موارد درمان بهتر و مطمئنتری را برای مشکلات ارتودنسی ارائه میدهد.
انتخاب یک دکتر متخصص ارتودنسی ماهر و باتجربه تصمیمی بسیار مهم است، چرا که زیبایی لبخند و سلامت کلی دهان و دندان در گرو گزینش بهترین دکتر ارتودنسی است که جز از طریق صرف زمان و جستجوی دقیق ممکن نیست. بنابراین باید پیش از اتخاذ هر گونه تصمیم در مورد این تخصص و مزایای مادام العمر آن اطلاع کافی کسب کنید. توجه داشته باشید که یک متخصص ارتودنسی، از عبارت “متخصص ارتودنسی” و نه “ارتودنسی” بر روی کارت، مهر و تابلوی خود استفاده میکند. همچنین جهت اطمینان از متخصص بودن دکتر ارتودنسی انتخابی خود، میتوانید به سایت انجمن ارتودنتیستهای ایران مراجعه کنید و یا با انجمن متخصصین ارتودنسی ایران تماس بگیرید و در مورد تخصص دکتر ارتودنسی مورد نظر خود از منشی انجمن سوال کنید.